Dlaczego góra, która pierwszy raz została zdobyta prawie 80 lat wcześniej, wzbudzała tyle emocji i stała się celem najwybitniejszych wspinaczy?

W okresie międzywojennym alpiniści zaczęli pokonywać północne ściany alpejskich gigantów. Ostatnim nierozwiązanym problemem pozostawała ponadtysiącmetrowa ściana Eigeru, szczytu w szwajcarskiej części masywu. Żądne sensacji media dodatkowo podsycały atmosferę wokół jej pierwszego przejścia i motywowały potencjalnych pogromców ściany wizjami sławy i światowej kariery.

Pierwszej próby dokonali dwaj wspinacze w 1935 roku. Na skutek nagłego załamania pogody zginęli jednak w ścianie, zamarzli w miejscu, które odtąd nosi nazwę Biwaku Śmierci. Kolejni śmiałkowie pojawili się w Grindelwaldzie rok później. Byli wśród nich Bawarczycy Toni KurzAnderl Hinterstoisser oraz Austriacy Edi Rainer i Willy Angerer, których wspinaczka i jej tragiczne zakończenie stały się jedną z najtragiczniejszych górskich historii. i

Film w reżyserii Phillipa Stölzla dość wiernie opisuje to, co wydarzyło się w północnej ścianie. Po nieudanej próbie duetu Sedlmayer–Mehringer z 1935 roku wprowadzono zakaz wspinaczki Eiger. Mimo tego, dwa zespoły – Kurz–Hinterstoisser i Angerer–Rainer, korzystając z dobrej pogody, rozpoczynają wspinaczkę. Początkowo wszyscy posuwają się szybko, ale wypadek jednego z Austriaków spowalnia ich zespół. W obliczu nadchodzącego załamania pogody i pogarszającego się stanu jednego z alpinistów mężczyźni łączą swoje siły i już razem pokonują trudności. Zgodnie z zasadą każdego alpinisty, według której partnera nie zostawia się nawet wtedy, gdy jest bryłą lodu, zgodnie podejmują decyzję o odwrocie, by ratować rannego w wyniku kamiennej lawiny Angerera. Wtedy właśnie zaczyna się tragedia... Nie mogąc pokonać najtrudniejszego miejsca na drodze – trawersu, wybierają jedyne logiczne rozwiązanie – zjazd w linii prostej na dół. Niestety, znajdują się wtedy w pułapce. Na uwięzionych w trudnym terenie spada lawina, z której cało wychodzi jedynie Kurz. Jest jednak uwięziony w miejscu, do którego nie mogą dotrzeć ratownicy. Zwisa na linie poza ich zasięgiem…

Jej świadkiem jest młoda dziennikarka Luisa, zakochana w Kurzu. Jej postać, całkowicie fikcyjna, posłużyła reżyserowi do pokazania nastrojów panujących w dolinie podczas próby zdobywania ściany. Luisa fotografuje żądne sensacji tłumy gapiów zebrane wokół lunet, komentujące każdy krok alpinistów i oczekujące widowiskowej tragedii.

Historia próby zdobycia północnej ściany Eigeru została tutaj także przedstawiona jako część walki o wizerunek Niemiec – media oraz władze chciały pierwszych pogromców ściany uczynić bohaterami narodowymi i podkreślić w ten sposób siłę faszystowskiego kraju i wyższość rasy aryjskiej. Dwóch bawarskich alpinistów kreowani są na bohaterów narodowych, podkreśla się ich obojętny stosunek do władzy i hołdowanie tradycyjnym wartościom. Wyraźnie w filmie przeciwstawiono ich Austriakom – niesympatycznym, przebiegłym i nieprofesjonalnym, oddanym partii.
Faszystowskie Niemcy dostały swoich bohaterów rok później, kiedy czterej wspinacze, do których należał Heinrich Harrer, pokonało okrytą złą sławę Ścianę Śmierci. Harrerowi wyczyn ten umożliwił wyjazd na Nanga Parbat, zwaną też niemiecką górą, który stał się początkiem innej dobrze znanej historii, opisanej w książce „Siedem lat w Tybecie”.

Choć obraz Stölzla zawiera sporo przekłamań, ciągle pozostaje jednym z najciekawszych filmów o górach, jakie do tej pory nakręcono.

Nie mogę się z tym pogodzić.

Gdy wiele lat temu Krzysztof Wielicki ruszał ze swoją zimową wyprawą na K2, śledziłam w telewizji każdą relację przed „Teleexpresem”. Już wtedy, choć to całkiem dawno było, znałam odpowiedź na każde konkursowe pytanie, historia himalaizmu już wtedy nie miała dla mnie tajemnic. Zwróciłam uwagę na jednego z uczestników, zapamiętałam nazwisko: Piotr Morawski, szczerze mu współczułam, gdy pokazywano jego odmrożone palce. I gorąco kibicowałam przy kolejnych wyprawach…

Kiedy z Simone Moro stanęli zimą na szczycie Shishy, z równie mocno kibicującymi znajomymi przesyłaliśmy sobie SMSy, mejle czy wiadomości na gg „shisha nasza!”. To było coś! Pokazał nam, że można, wystarczy chcieć. Ze istnieją jeszcze ludzie, którzy mają w sobie tyle siły i odwagi, by pokazywać innym, że to, co pozornie nieosiągalne, może jeszcze się spełnić.

Po powrocie z Shishy zaproszono go do antyradia. Wywiad przeprowadzał, na żenującym poziomie zresztą, bodajże Tomek Kin. Zdał pytanie, na ile sukces Piotra można porównać ze zwycięstwami Małysza czy Jędrzejczak. Nie wytrzymałam, napisałam. Przeczytali wiadomość na antenie. Cieszę się, że to dotarło do Piotrka. Bo był dla mnie kimś wyjątkowym.

Prelekcje, slajdy, wywiady, po cichu, anonimowo, poznawałam go coraz bardziej, chłonęłam to, co miał do przekazania, powiedzenia. Podziwiałam go za to, co robił w górach wysokich, szczerze kibicowałam, nie mogłam się doczekać każdego powrotu tylko dlatego, żeby znowu móc słuchać jego opowieści, oglądać jego fantastyczne fotografie i podziwiać go, jako wartościowego człowieka i fajnego faceta.

W końcu przestał być dla mnie człowiekiem  z piedestału, nieznanym idolem, bohaterem, stał się, nie wiadomo jak i kiedy, kimś bliskim, z kim można pogadać chwilę po slajdach w klubie. Kto stoi przed Tobą, i trzymając na rękach swojego syna, wspaniałego Ignacego z psychodelicznymi zabawkami od wujka, opowiada, jakim fantastycznym krajem jest Iran i jak bardzo podobało się tam jego żonie. I jak on się cieszy z tych jej wrażeń, jak bardzo są dla niego ważne. Z Ignacem na rękach, wierną kopią ojca..

A teraz tego ojca już nie ma, został w wiecznych śniegów skarbnicy. I nie ma już tego człowieka. Zdawał się być nieśmiertelny, niezniszczalny. Wszyscy, tylko nie on! Ale góry zrobiły swoje. Wolały mieć go tylko dla siebie. Jego śmierć boli, tym bardziej, gdy ma się przed oczami Ignasia. Ilekroć się spojrzy na tego chłopca, widać w nim Piotra. Boli, bo uświadamia, że to dopiero pierwsza górska śmierć w moim dorosłym życiu, a znajomych – ryzykujących i zatracających się w górach – tak wielu… Kto następny?

Śpij spokojnie, Piotrze...

Komin pokutników, Jan Długosz

Miejsce przy stole, Andrzej Wilczkowski

Pasja gór, Stefan Cieślar

Pasja życia, Jacek Pałkiewicz

Opowieści z Krainy Largo, John Long

W stronę Pysznej, Stanisław Zieliński

Król Tatr z Mokotowskiej 8, Barbara Pietrozolin-Skowrońska

Biały Pająk, Heinrich Harrer

Polskie Himalaje, Józef Nyka (pięć tomów)

Gifts, Ursula Le Guin

Powers, Ursula Le Guin

Voices, Ursula Le Guin

The Dispossessed, Ursula Le Guin

Malafrena, Ursula Le Guin

Lavinia, Ursula Le Guin